Άρθρα / Νέα

lefki-therapeia-mia-syntomi-anaskopisi-1200x675.jpg

Λεύκη – θεραπεία: μια σύντομη ανασκόπηση των διαθέσιμων θεραπειών

Μια σύντομη ανασκόπηση των διαθέσιμων τρόπων αντιμετώπισης της λεύκης
Όπως είναι γνωστό υπάρχουν διάφορες περιπτώσεις μορφών της λευκής, οι οποίες διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή. Επίσης υπάρχουν διαφορετικές πιθανές αιτίες οι οποίες είναι ξεχωριστές για κάθε ασθενή. Έτσι, το σωστό είναι να λέμε θεραπεία ενός συγκεκριμένου ασθενή με λευκή και όχι της λεύκης γενικότερα. Καθώς ακόμη δεν έχει αναπτυχθεί θεραπεία που εγγυάται οριστικά αποτελέσματα, έχουν αναπτυχθεί διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις οι οποίες επιφέρουν διαφορετικά αποτελέσματα. Η κάθε θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με τον ασθενή. Όλες απαιτούν υπομονή, χρόνο και όχι άγχος. Πάνω απ’ όλα απαιτούν η καλή συνεργασία ιατρού και δερματολόγου.

Λεύκη θεραπεία: Τοπικές θεραπείες

Ενδείκνυνται για μικρής έκτασης βλάβες, διότι είναι πρακτικά δύσκολο να εφαρμοστούν σε μεγάλη επιφάνεια.
Τέτοιες θεραπείες είναι:

Κρέμες κορτικοστεροειδών: Οι οδηγίες χρήσης δίνονται από τον θεράποντα ιατρό γιατί η ανεξέλεγκτη και μακροχρόνια χρήση μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως για παράδειγμα η ατροφία του δέρματος.

Κρέμες αναστολέων καλσινευρίνης: Για μικρές βλάβες, και ιδίως για τα παιδιά είναι μία καλή και αξιόλογη θεραπεία η οποία σύμφωνα με κάποιες μελέτες έχει αποτελέσματα αντίστοιχα με αυτά της τοπικής χορήγησης κορτικοστεροειδών

Βιταμίνη DΗ τοπική εφαρμογή αναλόγων της βιταμίνης D μπορεί να δοθεί σε κρέμα (καλσιποτριόλη) αλλά και από το στόμα. Συνήθως η θεραπεία αυτή συνδυάζεται με άλλες θεραπείες όπως για παράδειγμα η φωτοθεραπεία.

Λεύκη θεραπεία: Φωτοθεραπεία

PUVA: Γίνεται με διάφορους τρόπους, ο συνηθέστερος είναι η χορήγηση φωτοευαίσθητου φαρμάκου από το στόμα και στη συνέχεια θεραπεία με λάμπα. Εναλλακτικά μπορεί να γίνει φωτοθεραπεία PUVA μετά από τοπική εφαρμογή ειδικής κρέμας. Η συγκεκριμένη φωτοθεραπεία τείνει να εγκαταλειφθεί από τους περισσότερους δερματολόγους λόγω των ανεπιθύμητων ενεργειών αλλά και των καλών αποτελεσμάτων άλλων μορφών φωτοθεραπείας. Για την μείωση της τοξικότητας της συγκεκριμένης θεραπείας δίνονται συγκεκριμένα φυτικά προϊόντα.

Θεραπεία με λάμπα UVB: Συνήθως γίνεται θεραπεία το ιατρείο με λάμπα μεγάλης επιφάνειας κατά την οποία ακτινοβολείται η πάσχουσα περιοχή. Εναλλακτικά χρησιμοποιούνται μικρές λάμπες για θεραπεία στο σπίτι (η λεγόμενη θεραπεία λεύκης στο σπίτι).

Η θεραπεία αυτή θεωρείται η πιο ασφαλής φωτοθεραπεία και είναι εξαιρετικά αποτελεσματική. Το πρωτόκολλο της θεραπείας δίνεται γραπτά ενώ χρειάζεται συχνή παρακολούθηση από τον ιατρό. Χρειάζεται προσοχή στη λάμπα που θα προμηθευτεί ο ασθενής, καθώς πρέπει να είναι γνωστής προέλευσης.

Λεύκη θεραπεία: Συνδυασμοί θεραπειών με την τοπική θεραπεία

Για την αύξηση της αποτελεσματικότητας των τοπικών θεραπειών δίνονται συνήθως διάφορες βιταμίνες και αντιοξειδωτικά όπως η βιταμίνη Β12, το φολικό οξύ, και άλλα.

Laser: Χρησιμοποιείται το excimer λέιζερ 308 nm με εξαιρετικά αποτελέσματα.

Λεύκη θεραπεία: Βιταμίνες και αντιοξειδωτικά

  • Βιταμίνη Β12, φυλικό οξύ, PABA, L-p henylalanine
  • Κρέμα pseudocatalase μόνη ή σε συνδυασμό με polypodium leucotomos
  • Ginko biloba

Είναι γνωστό ότι το οξειδωτικό στρες παίζει σημαντικό ρόλο στην παθογένεια της λευκής. Τα αντιοξειδωτικά καλό είναι να συνδυάζονται με κάθε μορφή θεραπείας.

Λεύκη θεραπεία: Συστηματική θεραπεία

Οι θεραπείες από το στόμα έχουνε ένδειξη στην επεκτατική μορφή της λευκής.

Κορτικοειδή (κορτιζόνη) σε μικρές δόσεις υπό μορφή ώσεων έχουν εξαιρετικά αποτελέσματα σύμφωνα με πολλούς δερματολόγους.

Κυκλοφωσφαμίδη: είναι μια παλαιότερη θεραπεία με καλά αποτελέσματα αλλά αρκετές ανεπιθύμητες ενέργειες

Anti-IFN-γ: έχει πολύ καλά αποτελέσματα καλά είναι αρκετά ακριβή

Jak αναστολείς – Baricitinib (Olumiant): Νέα εξαιρετικά αποτελεσματική θεραπεία με χάπια που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά και τις πιο δύσκολες μορφές της πάθησης! 

Λεύκη θεραπεία: Εναλλακτικές θεραπείες

Εδώ ανήκει ένα σύνολο θεραπειών για τα οποία δεν υπάρχουν αρκετές επιστημονικές μελέτες. Κάποιοι ασθενείς αναφέρουν πολύ καλά αποτελέσματα ενώ άλλοι μηδενικά.

  • Παραδοσιακά κινέζικα προϊόντα
  • Βελονισμός
  • Ομοιοπαθητική
  • Προϊόντα από πλακούντα
  • Ασπιρίνη
  • Στατίνες
  • Dermabrasion
  • Piper negrum
  • Microneedling

Όλες οι παραπάνω θεραπείες απαιτούν προσοχή.

Λεύκη θεραπεία: Χειρουργικές θεραπείες

Η χειρουργική αντιμετώπιση της λευκής γίνεται εδώ και πολλά χρόνια. Οι μέθοδοι έχουν εξελιχθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια και έχουν πολύ καλά αποτελέσματα. Είναι πολύ σημαντικό να εκτελείται από κατάλληλα εκπαιδευμένο δέρματοχειρουργό ώστε τα αποτελέσματα να είναι τα αναμενόμενα. Συνήθως εφαρμόζεται σε λευκή η οποία είναι σταθερή για ικανό χρονικό διάστημα.

Οι μέθοδοι που ακολουθούνται είναι

  • Μεταμόσχευση δέρματος με μοσχεύματα από φυσαλίδες
  • Λεπτού πάχους μοσχεύματα
  • Μίνι – μικρό μοσχεύματα
  • Μεταφορά καλλιέργειας μελανινοκυττάρων με η χωρίς καλλιέργεια αυτών.

Η μέθοδος που θα επιλεγεί γίνεται με συνεργασία ασθενούς και γιατρού ενώ πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν ο διαθέσιμος χρόνος, το κόστος θεραπείας αλλά και η δυνατότητα να ακολουθηθεί η μετά-χειρουργική διαδικασία η οποία είναι συχνά σχετικά περίπλοκη.

Άλλες θεραπείες

PRP: Είναι μια σχετικά καινούργια θεραπεία για την αντιμετώπιση της λευκής. Γίνεται αιμοληψία, το αίμα επεξεργάζεται και ένα κομμάτι αυτού εισάγεται με ένεση στις προβληματικές περιοχές. Συνδυάζεται με άλλες θεραπείες με καλά αποτελέσματα.

Συμπέρασμα

Η θεραπεία της λευκής απαιτεί υπομονή και χρόνο. Τα αποτελέσματα συνήθως δεν είναι άμεσα αλλά χρειάζονται αρκετούς μήνες. Η λευκή λόγω του αισθητικού προβλήματος που δημιουργεί μπορεί να έχει ψυχολογική επιβάρυνση, ιδίως στους νέους ενώ επιδεινώνεται σε περιόδους στρες. Αυτό δε σημαίνει ότι ο ασθενής με λεύκη είναι ψυχιατρικός. Πάντα πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν ότι προέχει η υγειά μας και δεν πειραματιζόμαστε με μεθόδους που μπορεί να έχουν δυσμενή επίδραση σε αυτήν για να διορθώσουμε το αισθητικό πρόβλημα μας απασχολεί.


cheirourgiki-therapeia-gia-ti-lefki-poies-epiloges-yparchoun-1200x800.jpg

Χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη

Η χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη είναι μια επιλογή που αξίζει να διερευνήσει ασθενής που πάσχει από σταθερή νόσο εδώ και μήνες.

Σε κάποιες περιπτώσεις οι φαρμακευτικές θεραπείες και η φωτοθεραπεία μπορεί να βοηθήσουν σε μεγάλο βαθμό τους ασθενείς με λεύκη. Όμως σε κάποιες άλλες διαταραχές που χαρακτηρίζονται από μειωμένα ή ανύπαρκτα μελανινοκύτταρα στην επιδερμίδα και στους θύλακες των τριχών (αλβινισμός, στελεχιαία λεύκη, υπομελάχρωση από έγκαυμα…) αυτές οι προσεγγίσεις αποτυγχάνουν.

Επίσης, κάποιες μορφές γενικευμένης λεύκης δεν ανταποκρίνονται στην θεραπεία με υπεριώδες φως, ειδικά όταν αφορούν σε περιοχές όπως τα χέρια, τα δάχτυλα, τα πόδια και τα δάχτυλα των ποδιών (είναι περιοχές με λίγους θύλακες τριχών).

Γι αυτές τις περιοχές χρησιμοποιείται η χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη. Πολλές από αυτές χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στην καθημερινή πράξη.

Η θεραπεία της λεύκης με μεταμόσχευση αυτόλογων μελανινοκυττάρων μπορεί να γίνει σε όλες τις μορφές λεύκης. Οι χειρουργικές θεραπείες είναι ιδανική επιλογή για το εστιακό λευκόδερμα, την εστιακή και τμηματική λεύκη και τη υπομελάγχρωση μετά από έγκαυμα.

Η επιλογή ασθενών με γενικευμένη λεύκη είναι πιο δύσκολη. Οι βλάβες σε αυτούς τους ασθενείς συνήθως εκτείνονται με το χρόνο σε μέγεθος και αριθμό. Αν η πάθηση δεν είναι σταθερή τότε αυτοάνοσοι και άλλοι μηχανισμοί επιδρούν δυσμενώς στην επιβίωση των μελανινοκυττάρων που θα μεταμοσχευθούν.

Οι ασθενείς πρέπει να ενημερωθούν και να έχουν ρεαλιστικές προσδοκίες. 100% κάλυψη των περιοχών δεν είναι δυνατή ακόμα και αν όλα γίνουν σωστά. Μια περιοχή μπορεί να μη καλυφθεί πλήρως, ή μπορεί κάποιες περιοχές να γίνουν ακόμα πιο σκούρες από το φυσιολογικό δέρμα.

Υπάρχουν πολλές τεχνικές που βασίζονται στον εξοπλισμό, διαφορετικούς τρόπους συλλογής των μελανινοκυττάρωνπροετοιμασίας της περιοχής δέκτη και σταθεροποίησης του μοσχέυματος.

Κάποιες τεχνικές εξαρτώνται από τη θέση.

Χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη: Προϋποθέσεις

Η λεύκη πρέπει να είναι σταθερή, οι περιοχές να μη μεγαλώνουν, να μην έχει εμφανιστεί φαινόμενο Köbner για μήνες. Δεν υπάρχει συμφωνία ως προς τη την χρονική περίοδο την οποία χρειαζόμαστε για να ορίσουμε την πάθηση ως σταθερή.

Δεν υπάρχει αξιόπιστο τεστ για να προβλέψουμε την σταθερότητα της πάθησης, την μελλοντική της εξέλιξη και το αποτέλεσμα της μεταμοσχεύσεις σε ασθενείς με γενικευμένη λευκή.

Παλαιότερα χρησιμοποιούνταν μικρά μοσχεύματα των οποίων η εξέλιξη παρακολουθούνταν πριν από μία εκτεταμένη μεταμόσχευση δέρματος. Όμως η λευκή μπορεί να είναι ενεργή σε μια περιοχή και σε μια άλλη όχι.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι επιτυχημένο σε μία περιοχή και αποτυχημένο σε μία άλλη περιοχή στον ίδιο ασθενή. Η ασθένεια μπορεί να είναι ανενεργή και μετά από αρκετό χρονικό διάστημα να ενεργοποιηθεί ακολουθώντας κύκλους των οποίων τη διάρκεια δεν μπορούμε να προβλέψουμε.

Γι’ αυτό είναι δύσκολο να προβλέψουμε το αποτέλεσμα μιας επέμβασης από ένα μικρό μόνο μόσχευμα. Μέχρι να αναπτυχθεί κάποιο ακριβές τεστ που θα ελέγχει συγκεκριμένους παράγοντες ενεργότητας της πάθησης, ο μόνος τρόπος να ελέγξουμε το αποτέλεσμα είναι το ακριβές ιστορικό.

Οι ασθένειες δεν πρέπει να πιστεύουν ότι η επέμβαση θα εξαλείψει το πρόβλημα πλήρως, ότι μπορεί να σταματήσει την εξέλιξη της πάθησης, ή ότι μπορεί να θεραπεύσει τους υποκείμενους παράγοντες.

Χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη: Ποιες είναι οι επιλογές

Χωρίζονται σε τεχνικές στις οποίες χρησιμοποιείται το δέρμα που λάβαμε όπως είναι και σε τεχνικές στις οποίες το δέρμα που λαμβάνουμε υπόκεινται επεξεργασία. Παρακάτω παραθέτουμε τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες διαδικασίες.

Χειρουργικές θεραπείες για τη λεύκη: Μέθοδοι που χρησιμοποιούν το δέρμα χωρίς κατεργασία

Χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη: Φυσαλίδες αναρρόφησης

Με τη βοήθεια ειδικού μηχανήματος προκαλούμε τη δημιουργία φυσαλίδων γεμάτες υγρό.

Χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη: Λεπτά μοσχεύματα

Χρησιμοποιούμε ειδικό μαχαίρι ή δερμοτόμο για να πάρουμε το μόσχευμα το οποίο τοποθετείται στην πάσχουσα περιοχή. Αν το μόσχευμα είναι πολύ παχύ έχουμε ανομοιόμορφο αποτέλεσμα τόσο σε υφή όσο και σε χρώμα. Το αν θα δημιουργηθεί ουλή εξαρτάται από τον χειρουργό. Είναι μια εύκολη και σχετικά οικονομική μέθοδος

Χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη: Μικρά μοσχεύματα

Λαμβάνονται μικρά μοσχεύματα με τη βοήθεια punch βιοψίας 2 mm ή ακόμη μικρότερα. Δημιουργούμε τρύπες στην υπό θεραπεία περιοχή και φυτεύουμε τα μοσχεύματα. Μικρό μέγεθος μοσχευμάτων έχει συνήθως καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα απαιτούνται όμως περισσότερα. Είναι μια εύκολη και οικονομική μέθοδος.

Χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη: Πολύ λεπτό μόσχευμα

Με τη βοήθεια ηλεκτρικού δερμοτόμου λαμβάνονται πολύ λεπτά μοσχεύματα. Έχει το πλεονέκτημα ότι το βάθος του μοσχεύματος είναι σταθερό. Το αν θα δημιουργηθεί ουλή εξαρτάται από τον χειρουργό. Είναι μια μέτρια– προχωρημένη μέθοδος.

Χειρουργικές θεραπείες για τη λεύκη: Μέθοδοι κατά τις οποίες το δέρμα επεξεργάζεται

Χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη: Καλλιέργεια κυττάρων επιθηλίου που περιέχουν μελανινοκύτταρα (Μεταμόσχευση μελανινοκυττάρων)

Είναι μια προχωρημένη μέθοδος και απαιτεί εξειδικευμένη εκπαίδευση και εξοπλισμό.

Χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη: Εναιώρημα καλλιεργημένων μελανινοκυττάρων (Μεταμόσχευση εναιωρήματος μελανινοκυττάρων)

Χρησιμοποιούνται κύτταρα που έχουν ληφθεί από βιοψία. Πλεονέκτημα είναι ότι λαμβάνονται πολλά κύτταρα από ένα μικρό μόνο σημείο.

Μπορεί να αντιμετωπιστεί μια μεγάλη έκταση λαμβάνοντας ένα μικρό μόνο κομμάτι δέρματος. Είναι εξειδικευμένη μέθοδος και απαιτεί έμπειρο προσωπικό.

Χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη: Εναιώρημα βασικών κυττάρων

Χρησιμοποιούνται κύτταρα μελανίνης και κερατινοκύτταρα από βιοψία. Μοιάζει με τις προηγούμενες μεθόδους. Αντί όμως να καλλιεργήσουμε το υλικό το χρησιμοποιούμε απευθείας ως μόσχευμα. Είναι μια προχωρημένη μέθοδος που μπορεί όμως να γίνει και σε μικρότερα κέντρα.

Χειρουργική θεραπεία για τη λεύκη: Μελανινοκύτταρα και κερατινοκύτταρα που καλλιεργούνται και τοποθετούνται σε μεμβράνη

Είναι μια παραλλαγή των παραπάνω μεθόδων σε μια προσπάθεια ώστε να γίνει η τεχνική πιο σταθερή. Γίνεται σε εξειδικευμένο εργαστήριο. Είναι μια πολύ εξειδικευμένη μέθοδος και απαιτούνται βιομηχανικές εγκαταστάσεις.

Μέθοδοι προετοιμασίας της περιοχής που θα λάβει το μόσχευμα

  • Φυσαλίδες που δημιουργούνται με αναρρόφηση, ή τριβή
  • Θέρμανση
  • Φυσαλίδες που δημιουργούνται με χημικά
  • Φυσαλίδες που δημιουργούνται με PUVA
  • Φυσαλίδες που δημιουργούνται με υγρό άζωτο
  • Υπέρηχος
  • δερμοτομος
  • fliptop
  • Λέιζερ
  • Dermabration

Τι πρέπει να κάνει ο ασθενής μετά τη θεραπεία;

Οι περιοχές που θεραπεύτηκαν πρέπει να παραμείνουν ακίνητες για τέσσερις περίπου ώρες αν είναι δυνατόν ακόμη και περισσότερο. Οι πρώτες 48 ώρες είναι οι σημαντικότερες για το αποτέλεσμα και κατά τις ώρες αυτές πρέπει να αποφύγει κάθε φυσική δραστηριότητα και να αποφεύγονται στενά ρούχα για περίπου δύο εβδομάδες.

Ο επίδεσμος αφαιρείται μετά από οκτώ μέχρι εννιά ημέρες.

Επανέλεγχος

Περίπου πέντε με οχτώ μήνες μετά τη μεταμόσχευση συστήνεται έλεγχος.

Τις πρώτες εβδομάδες μετά τη μεταμόσχευση η περιοχή είναι κόκκινη. Τον πρώτο χρόνο μετά την επέμβαση μπορεί να εμφανιστεί υπέρ- ή υπομελαγχρωση. Το χρώμα όμως του δέρματος μετά από ένα περίπου χρόνο γίνεται παρόμοιο με αυτό της γύρω περιοχής.

Σπάνια επιμένει μία λευκή περιοχή ενός με δύο περίπου χιλιοστών γύρω από την περιοχή της μεταμόσχευσης. Αυτό παρατηρείται συνήθως σε ασθενείς με γενικευμένη λευκή. Η άλως αυτή υποχωρεί συνήθως μετά από την έκθεση στον ήλιο.

Το αποτέλεσμα μπορεί να εμφανιστεί σχετικά νωρίς αλλά το τελικό αποτέλεσμα αξιολογείται περίπου ενάμιση χρόνο μετά την επέμβαση.

Συμπέρασμα

  • Για να αντιμετωπιστεί η μέτρια απόδοση μερικών ασθενών στη φαρμακευτική θεραπεία ή στη φωτοθεραπεία γίνεται ένα πλήθος επεμβάσεων.
  • Στην τμηματική λευκή συχνά η μεταμόσχευση είναι η μόνη αποδοτική μέθοδος θεραπείας.
  •  Η πάθηση πρέπει να είναι σταθερή. 
  • Η χειρουργική μέθοδος είναι η πιο γρήγορη μέθοδος αποκατάστασης του χρώματος μιας προβληματικής περιοχής.
  • Οι τεχνικές χωρίζονται σε αυτές με καλλιέργεια και χωρίς καλλιέργεια.
  • Ο ασθενής πρέπει να καταλάβει ότι επέμβαση δεν αντιμετωπίζει την αιτία της πάθησης.
  • Τα ποσοστά επιτυχίας κυμαίνονται από 60% μέχρι και 90%.
  • Μια επιτυχημένη επέμβαση μπορεί να αλλάξει τη ζωή του ασθενή και της οικογένειας του.