Άρθρα / Νέα

timur-m-Sg1hku8WFDo-unsplash.jpg

Αν και η οριστική και μόνιμη θεραπεία της ψωρίασης παραμένει μη εφικτή, η ήπια έκθεση στον ήλιο και το κολύμπι στη θάλασσα μπορούν να προσφέρουν σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων, συμβάλλοντας στην καλή ποιότητα ζωής του ασθενούς.

Ο Ήλιος ως Φυσικό Θεραπευτικό Μέσο της Ψωρίασης:

  • UVB Ακτινοβολία: Η UVB ακτινοβολία του ήλιου επιβραδύνει τον ταχύτατο ρυθμό αναπαραγωγής των δερματικών κυττάρων στην ψωρίαση, οδηγώντας σε ύφεση των βλαβών.
  • Βιταμίνη D: Η έκθεση στον ήλιο προάγει την παραγωγή βιταμίνης D, η οποία έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, ενδεχομένως επηρεάζοντας θετικά την πορεία της ψωρίασης.
  • Φωτοθεραπεία: Σε περιπτώσεις σοβαρής ψωρίασης, ο δερματολόγος μπορεί να συστήσει φωτοθεραπεία, η οποία περιλαμβάνει τεχνητή έκθεση σε UVB ή UVA ακτινοβολία.

Η Θάλασσα: Μέσο Ανακούφισης των συμπτωμάτων της Ψωρίασης

  • Θαλασσινό Νερό: Το θαλασσινό νερό, πλούσιο σε άλατα και ιχνοστοιχεία, μαλακώνει το δέρμα, απομακρύνει τα νεκρά κύτταρα και μειώνει τον κνησμό και την ερυθρότητα.
  • Υγρασία: Η υγρασία της ατμόσφαιρας κοντά στη θάλασσα ενυδατώνει το δέρμα, καταπολεμώντας την ξηρότητα που συχνά συνοδεύει την ψωρίαση.
  • Θαλασσοθεραπεία: Η θαλασσοθεραπεία, η οποία συνδυάζει κολύμπι στη θάλασσα, λάσπη και άλλα θαλάσσια προϊόντα, μπορεί να προσφέρει ολιστική αντιμετώπισης των συμπτωμάτων της ψωρίασης.

Συνδυασμός Ήλιου και Θάλασσας:

  • Προοδευτική Έκθεση: Ξεκινήστε με σύντομη έκθεση στον ήλιο.
  • Προστασία: Χρησιμοποιήστε αντηλιακό υψηλού δείκτη προστασίας (SPF 30 και άνω) ευρέως φάσματος προστασίας, εφαρμόζοντάς το συχνά και σε ικανές ποσότητες.
  • Ενυδάτωση: Φροντίστε για την ενυδάτωση του δέρματος σας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την έκθεση στον ήλιο και το κολύμπι.
  • Αποφυγή Ηλιακών Εγκαυμάτων: Τα ηλιακά εγκαύματα μπορούν να επιδεινώσουν την ψωρίαση. Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί, ειδικά τις πρώτες ημέρες έκθεσης.
  • Επικοινωνία με τον Δερματολόγο: Συμβουλευτείτε τον δερματολόγο σας για εξατομικευμένες οδηγίες σχετικά με την έκθεση στον ήλιο και το κολύμπι στη θάλασσα, λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα της πάθησης και τυχόν θεραπεία που λαμβάνετε.

Προφυλάξεις:

  • Αποφυγή ωρών αιχμής: Αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο τις μεσημεριανές ώρες (11:00 – 15:00), όταν η ηλιακή ακτινοβολία είναι πιο έντονη.
  • Προσοχή σε φάρμακα: Μερικά φάρμακα αυξάνουν την ευαισθησία στο ηλιακό φως. Συμβουλευτείτε τον δερματολόγο σας.
  • Παρακολούθηση δερματικών βλαβών: Ελέγχετε συχνά το δέρμα σας για τυχόν αλλαγές, όπως εμφάνιση νέων βλαβών ή επιδείνωση υπαρχόντων.
  • Ενυδάτωση: Πίνετε άφθονο νερό για να διατηρήσετε το δέρμα σας ενυδατωμένο.
  • Υγιεινή διατροφή: Ακολουθήστε μια ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, η οποία μπορεί να ωφελήσει την ψωρίαση.
  • Διαχείριση στρες: Το άγχος μπορεί να επιδεινώσει την ψωρίαση. Βρείτε υγιείς τρόπους για να διαχειριστείτε το άγχος, όπως άσκηση, γιόγκα ή διαλογισμό.
  • Κλασική θεραπεία: Οποιαδήποτε ολιστική και εναλλακτική μέθοδος αντιμετώπισης της ψωρίασης αλλά και οποιασδήποτε άλλης πάθησης, δεν υποκαθιστά την θεραπευτική αντιμετώπιση που προτείνει ο δερματολόγος, αλλά δρα επικουρικά και συμπληρωματικά αυτής.

Συμπέρασμα:

Ο συνδυασμός έκθεσης στον ήλιο και κολύμβησης στη θάλασσα, λαμβάνοντας τις απαραίτητες προφυλάξεις και συμβουλές του δερματολόγου, μπορεί να αποτελέσει μια αποτελεσματική και φυσική προσέγγιση για την αντιμετώπιση της ψωρίασης, συμβάλλοντας στην ύφεση των συμπτωμάτων και στην βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Πηγές:

Σημείωση:

Αυτές οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την ιατρική συμβουλή. Συμβουλευτείτε πάντα τον δερματολόγο σας για εξατομικευμένες οδηγίες σχετικά με την αντιμετώπιση της ψωρίασης.


rosacea-causes-4801729_color-1a5fe754b7a54dbe9b041eddf2900886-e1711149502146-1200x748.gif

Από τι προκαλείται;

Η δυσλειτουργία των μικρών αγγείων του προσώπου και η φλεγμονή

τομέας εξειδίκευσης του ιατρείου

Η σημαντικότερη αιτία εμφάνισης της ροδόχρου νόσου είναι η φλεγμονή των μικρών φλεβών και των λεμφαγγείων του προσώπου. Παντού στο σώμα μας έχουμε αγγεία. Τα αγγεία μας χωρίζονται σε φλέβες και αρτηρίες. Οι αρτηρίες είναι υπεύθυνες για τη μεταφορά του αίματος από την καρδιά στο σώμα μας, ενώ οι φλέβες μεταφέρουν το αίμα από την περιφέρεια πίσω στην καρδιά. Κοντά στην καρδιά οι φλέβες είναι μεγαλύτερες ενώ όσο απομακρυνόμαστε οι φλέβες μικραίνουν. Στο δέρμα του προσώπου οι φλέβες είναι φυσιολογικά πολύ λεπτές, έχουν σχεδόν το πάχος μιας τρίχας. Τα λεμφαγγεία είναι άλλα αγγεία που είναι υπεύθυνα για την απομάκρυνση της λέμφου. Η λέμφος είναι ένα υγρό που βρίσκεται ανάμεσα στα κύτταρα του σώματος και περιέχει πολλές λιπαρές ουσίες. Τα λεμφαγγεία συλλέγουν την λέμφο από την περιφέρεια και τη διοχετεύουν στο φλεβικό μας σύστημα. Για κάποιο λόγο που θα δούμε παρακάτω, σε όσους έχουν ροδόχρου νόσο δημιουργείται φλεγμονή γύρω από τις φλέβες και τα λεμφαγγεία, αυτά πρήζονται και αφήνουν τελικά αίμα και λέμφο να δραπετεύσουν έξω από τα αγγεία.  Αυτό χειροτερεύει την φλεγμονή που ήδη υπάρχει και δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος που τροφοδοτεί συνέχεια τη ροδόχρου νόσο. Η φλεγμονή αυτή είναι τελικά υπεύθυνη για την εμφάνιση του ερυθήματος, του κόκκινου δηλαδή χρώματος του προσώπου, των βλατίδων και των φλυκταίνων.

Ροδόχρους νόσος – Αιτίες: Ο ήλιος

Ποιος δεν αγαπάει τον ήλιο; Με τόση ηλιοφάνεια στην χώρα μας είναι ουσιαστικά αδύνατον να τον αποφύγεις. Η ψωρίαση, μερικές μορφές ακμής και το έκζεμα εμφανίζουν βελτίωση μετά την έκθεση στον ήλιο. Πολλές έρευνες δείχνουν ότι η μέτρια έκθεση στον ήλιο βοηθά στον έλεγχο των συμπτωμάτων χρόνιου εκζέματος και βελτιώνει σημαντικά τα συμπτώματα της ψωρίασης. Ο λόγος φαίνεται να είναι η τοπική ανοσοκαταστολή που προκαλεί. Για τις ευεργετικές του δράσεις υπεύθυνη είναι συνήθως η βιταμίνη D, την οποία παίρνουμε σε ποσοστό 95% με τη βοήθεια των ακτίνων UVB του ήλιου. Τι συμβαίνει όμως με τη ροδόχρου νόσο;

Όπως είδαμε παραπάνω η κύρια αιτία εμφάνισης της ροδόχρου νόσου είναι η φλεγμονή γύρω από τα αγγεία. Διάφοροι παράγοντες έχουν κατηγορηθεί για την πρόκληση της φλεγμονής. Η χρόνια έκθεση στον ήλιο απελευθερώνει ελεύθερες ρίζες στο δέρμα που οδηγούν σε φλεγμονή. Οι ελεύθερες ρίζες είναι τοξικές μορφές των μεταβολιτών του ενεργού οξυγόνου. Αντιδρούν πολύ γρήγορα με άλλα μόρια, μετατρέποντάς τα και αυτά σε ελεύθερες ρίζες, οπότε κι αυτά ξεκινούν να ψάχνουν να αντιδράσουν με άλλα μόρια. Αν η διαδικασία αυτή αρχίσει, παίρνει μορφή καταρράκτη, με τελικό αποτέλεσμα την καταστροφή του κυττάρου και τη φλεγμονή.

Άνθρωποι με ανοιχτόχρωμο δέρμα είναι πιο ευαίσθητοι στην ηλιακή ακτινοβολία. Αυτό εξηγεί και το γιατί η ροδόχρους νόσος εμφανίζεται τόσο συχνά στη βόρεια Ευρώπη. Στη χώρα μας το δέρμα μας έχει αναπτύξει μηχανισμούς άμυνας απέναντι στην ηλιακή ακτινοβολία. Η ηλιοφάνεια είναι όμως φυσικά συχνότερη, το δέρμα μας εκτίθεται πολύ περισσότερο στον ήλιο από ότι στη βόρεια Ευρώπη. Εξάλλου οι περισσότεροι ενήλικες στη χώρα μας έχουν κατά μέσο όρο 5-10 εγκαύματα στο ιστορικό τους ήδη από την παιδική ηλικία, γεγονός που αυξάνει ακόμα περισσότερη την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.

Όπως είδαμε παραπάνω ο ήλιος είναι υπεύθυνος για την παραγωγή του μεγαλύτερου ποσοστού της βιταμίνης D στο σώμα μας. Το δέρμα περιέχει προβιταμίνη D3, η οποία αλληλεπιδρά με τις υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου και τελικά παράγει τη βιταμίνη D3. Για τα περισσότερα άτομα, αρκούν είκοσι λεπτά έκθεσης στον ήλιο τέσσερις φορές την εβδομάδα για την παραγωγή των απαραίτητων επιπέδων της βιταμίνης D. Για τη ροδόχρου όμως νόσο φαίνεται όπως θα δούμε παρακάτω ότι η βιταμίνη D όχι μόνο δε βοηθά, αλλά αντίθετα πιθανώς να ευθύνεται για τα συμπτώματα της.

Ροδόχρους νόσος – Αιτίες: Τα μικρόβια – Demodex

Στο δέρμα των ανθρώπων με ροδόχρου νόσο βρίσκεται συχνά σε μεγαλύτερο αριθμό από ό,τι κανονικά ένα παράσιτο: το Demodex folliculorum. Το παράσιτο αυτό βρίσκεται στους σμηγματογόνους αδένες, στους θύλακες των τριχών. Ανήκει στη φυσιολογική χλωρίδα του δέρματος, βρίσκεται δηλαδή σε μικρό αριθμό σε σχεδόν όλους τους ανθρώπους.

Το Demodex τρέφεται από το σμήγμα που υπάρχει στους σμηγματογόνους αδένες. Κατά την εφηβεία η παραγωγή του σμήγματος αυξάνει και το Demodex πολλαπλασιάζεται.

Οι ερευνητές βρήκαν ότι όταν το Demodex πολλαπλασιαστεί, μπλοκάρει την έξοδο των θυλάκων των τριχών και εισχωρεί βαθύτερα στην επιδερμίδα. Το σύστημα άμυνας του οργανισμού μας τότε ενεργοποιείται. Τα γιγαντοκύτταρα, που είναι και αυτά κύτταρα της ανοσίας μας, επιτίθενται στο Demodex και το καταστρέφουν. Ξεκινά έτσι μια διαδικασία που οδηγεί σε φλεγμονή του δέρματος, έναν από τους κύριους παράγοντες που οδηγούν σε ροδόχρου νόσο. Πιστεύεται, λοιπόν, ότι ο μεγαλύτερος του φυσιολογικού αριθμός παρασίτων Demodex είναι από τις βασικότερες αιτίες που οδηγούν στην εμφάνιση της ροδόχρου νόσου.

Νέες έρευνες δείχνουν ακόμα ότι το Demodex μεταφέρει συχνά άλλα μικρόβια. Το ανοσοποιητικό μας σύστημα αναγνωρίζει τα μικρόβια αυτά και αντιδρά ακόμα πιο έντονα οδηγώντας και πάλι σε φλεγμονή. Οι ερευνητές ψάχνουν ακόμα ποια μπορεί να είναι τα μικρόβια αυτά που πιθανώς να παίζουν ρόλο στη ροδόχρου νόσο. Αν και ακόμα δεν έχει αποδειχθεί κάτι με σιγουριά, υπεύθυνα φαίνεται να είναι δύο: ο Bacillus oleronius και ο Staphylococcus epidermidis. Αυτός είναι και ένας από του πιθανούς λόγους που τα αντιβιοτικά βοηθούν στη βελτίωση των συμπτωμάτων.

Μια έρευνα του 2007 έδειξε, τέλος, ότι η ροδόχρους νόσος ίσως να σχετίζεται με ένα μικρόβιο που προκαλεί πνευμονία, το Chlamydophila pneumoniae. Το μικρόβιο αυτό που αντιμετωπίζεται σχετικά εύκολα με αντιβιοτικά, βρέθηκε στο δέρμα ασθενών με ροδόχρου νόσο. Ο πιθανός μηχανισμός όμως είναι ακόμη άγνωστος.

Ροδόχρους νόσος – Αιτίες: Βακτηριακή υπερανάπτυξη λεπτού εντέρου

Το λεπτό έντερο, είναι το τμήμα του γαστρεντερικού σωλήνα που βρίσκεται αμέσως μετά το στομάχι και πριν το παχύ έντερο. Ο κύριος σκοπός του λεπτού εντέρου είναι η πέψη και η απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών. Το λεπτό έντερο είναι περίπου 21 μέτρα σε μήκος. Αρχίζει από το δωδεκαδάκτυλο, ακολουθεί η νήστιδα και στη συνέχεια ο ειλεός.

Ολόκληρος ο γαστρεντερικός σωλήνας, συμπεριλαμβανομένου του λεπτού εντέρου, περιέχει φυσιολογικά βακτήρια. Ο αριθμός των βακτηρίων είναι μεγαλύτερος στο παχύ έντερο και πολύ χαμηλότερος στο λεπτό έντερο. Οι τύποι των βακτηρίων εντός του λεπτού εντέρου είναι διαφορετικοί από τα είδη των βακτηρίων εντός του παχέος εντέρου.

Η εντερική βακτηριακή υπερανάπτυξη, γενικότερα, είναι η κατάσταση στην οποία βακτήρια τα οποία βρίσκονται στο έντερο και φυσιολογικά δεν προκαλούν προβλήματα πολλαπλασιάζονται, οδηγώντας τελικά σε πολλά προβλήματα όπως δυσαπορρόφηση θρεπτικών ουσιών και γενικευμένη φλεγμονή ενώ τελευταία έχει συνδεθεί αυτή η αύξηση του πληθυσμού των βακτηρίων με ανάπτυξη διαβήτη τύπου 2.

Ως βακτηριακή υπερανάπτυξη συγκεκριμένα του λεπτού εντέρου,  χαρακτηρίζεται η κατάσταση κατά την οποία αφύσικα μεγάλος αριθμός βακτηριδίων βρίσκεται στο λεπτό έντερο και οι τύποι των βακτηρίων αυτών μοιάζουν περισσότερο με τα βακτηρίδια του παχέος εντέρου.

Η διάγνωση γίνεται εύκολα με τη λεγόμενη δοκιμή αναπνοής υδρογόνου. Ο ασθενής καταπίνει ένα διάλυμα ουσιών, αυτές απορροφώνται από τον εντερικό βλεννογόνο και μεταφέρονται μέσω των αγγείων στους πνεύμονες. Έπειτα ο ασθενής φυσάει σε ένα ειδικό μηχάνημα σε 20, 40 και 60 λεπτά ώστε να μετρηθούν τα επίπεδα υδρογόνου και μεθανίου. Με την εξέταση αυτή καταλαβαίνει ο ιατρός ποιοι μικροοργανισμοί ζουν στο λεπτό έντερο και αν ο αριθμός τους ξεφεύγει από το κανονικό.

Επιστήμονες ανακάλυψαν ότι περίπου το 55% των ασθενών με ροδόχρου νόσο είχαν υπερανάπτυξη των βακτηριδίων του λεπτού εντέρου, ενώ η αντιμετώπιση της υπερανάπτυξης αυτής με κατάλληλα αντιβιοτικά ή προβιοτικά οδήγησε σε βελτίωση της πάθησης σε περίπου 70% των ασθενών.

Ροδόχρους νόσος – Αιτίες: Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού

Τι είναι το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού; Πρόκειται για ένα μικρόβιο που αποικίζει κυρίως το στομάχι. Συνήθως δε δημιουργεί προβλήματα ενώ υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα βρίσκεται στο 60% του πληθυσμού. Αν και κανονικά το στομάχι δεν έχει μικρόβια, το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού έχει τη δυνατότητα να επιβιώνει στο πολύ όξινο περιβάλλον του. Έχει ενοχοποιηθεί κυρίως για την εμφάνιση του έλκους του στομάχου και για τη χρόνια γαστρίτιδα. Η μετάδοση γίνεται εύκολα από τον έναν άνθρωπο στον άλλο μέσω της απλής επαφής ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να μεταδοθεί με τα μικροσταγονίδια στον αέρα. Δεν προκαλεί όμως υποχρεωτικά και συμπτώματα. Μπορεί κανείς να το κολλήσει οποιαδήποτε στιγμή στη ζωή του και να μην εμφανίσει ποτέ συμπτώματα, και πιθανώς χρόνια αργότερα να ενεργοποιηθεί για να δημιουργήσει, συνήθως σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες όπως το στρες, το κάπνισμα, το αλκοόλ κ. ά.,  γαστρίτιδα ή και έλκος.

Η διάγνωση της γαστρίτιδας, δηλαδή της φλεγμονής του γαστρικού βλεννογόνου, γίνεται συνήθως με τρεις τρόπους. Ο πιο επεμβατικός αλλά και αξιόπιστος τρόπος είναι η γαστροσκόπηση και η ταυτόχρονη λήψη βιοψίας από το βλεννογόνο του στομάχου. Ευκολότερη και ανώδυνη μέθοδος εντοπισμού του ελικοβακτηριδίου είναι το τεστ αναπνοής. Ο ασθενής καλείται να πιει ένα ποτήρι πορτοκαλάδα και εκπνέει σε μία ειδική σακούλα. Στη συνέχεια καλείται να πιει ένα διάλυμα που περιέχει μια ειδική ουσία, την 13C και μισή ώρα μετά εκπνέει σε μία δεύτερη σακούλα. Τα δείγματα συλλέγονται και γίνεται μέτρηση του 13C του αέρα από ένα ηλεκτρονικό υπολογιστή. Το αποτέλεσμα της εξέτασης είναι θετικό ή αρνητικό, δηλαδή ο ασθενής έχει ή δεν έχει λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο. Το μειονέκτημα της μεθόδου είναι ότι δεν μπορεί να γίνει διάγνωση πιθανής γαστρίτιδας. Τέλος, η απλούστερη μέθοδος αλλά με τη χαμηλότερη ακρίβεια είναι η απλή εξέταση αίματος, με την οποία διερευνάται αν υπάρχουν αντισώματα του ελικοβακτηριδίου στο αίμα.

Αν εντοπιστεί ελικοβακτηρίδιο η θεραπεία είναι σχετική εύκολη. Δίνεται συνδυασμός αντιβιοτικών και ειδικού φαρμάκου που προστατεύει το στομάχι για 14 ημέρες. Η θεραπεία εκτιμάται ότι έχει ποσοστό επιτυχίας πάνω από 90%. Υπάρχουν άνθρωποι που, αφού κάνουν τη θεραπεία, μετά από δύο ή τρία χρόνια υποτροπιάζουν, αλλά σε αυτή την περίπτωση μπορούν να την επαναλάβουν.

Μελέτες έδειξαν ότι οι ασθενείς με ροδόχρου νόσο έχουν πολύ συχνότερα το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, από τον υπόλοιπο πληθυσμό. Πιστεύεται ότι το ελικοβακτηρίδιο προκαλεί χρόνια φλεγμονή η οποία ξεκινά τοπικά στο στομάχι ή το δωδεκαδάκτυλο, αργότερα όμως ενεργοποιεί το σύστημα άμυνας του οργανισμού και η γενικεύεται με συμμετοχή όλου του συστήματος ανοσίας μας. Παρόλα αυτά ο ακριβής μηχανισμός που το ελικοβακτηρίδιο πιθανώς να οδηγήσει σε ροδόχρου νόσο δεν είναι γνωστός και η σχέση του με τη ροδόχρου νόσο αμφισβητείται από άλλους ερευνητές.

Αν όμως έχετε ροδόχρου νόσο και στομαχικά ενοχλήματα επισκεφτείτε έναν γαστρεντερολόγο. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις στις οποίες η ροδόχρους νόσος βελτιώθηκε αισθητά, ακόμη και υποχώρησε πλήρως μετά τη θεραπεία του ελικοβακτηριδίου. Το αν η βελτίωση οφείλεται στην εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου ή αν πρόκειται απλά για σύμπτωση μένει να μας το αποδείξουν οι μελλοντικές έρευνες.

Είναι η ροδόχρους νόσος μεταδοτική;

Η ερώτηση αυτή είναι από τις πρώτες που με ρωτάνε οι ασθενείς.  Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ροδόχρους νόσος στιγματίζει σαν πάθηση τον ασθενή, το πρόβλημά του είναι ορατό σε όποιον έρχεται σε επαφή μαζί του και δημιουργεί συχνά ανησυχία, άγχος και κοινωνική απομόνωση. Γονείς φοβούνται να αγγίξουν τα νεογέννητα μωρά τους με το άγχος μήπως τους μεταδώσουν μικρόβια από τα σπυράκια που θεωρούν μολυσμένα. Η άγνοια του κόσμου χειροτερεύει την κατάσταση. Συχνά οι ασθενείς έρχονται με το σύντροφό τους για να μάθουν αν η νόσος είναι μεταδοτική και αν διατρέχουν κίνδυνο να «κολλήσουν» και αυτοί. Το καθημερινό άγχος των ασθενών με σοβαρής μορφής ροδόχρου νόσο δρα ως εκλυτικός παράγοντας της νόσου και χειροτερεύει τα συμπτώματά της. Δημιουργείται έτσι ένας κύκλος ροδόχρου νόσου – άγχους  που είναι δύσκολο να σπάσει.

Παρά το πλήθος μικροβίων που συνδέονται με τη ροδόχρου νόσο, η πάθηση δεν είναι μεταδοτική. Όλοι οι μικροοργανισμοί που μέχρι τώρα είναι γνωστό ότι παίζουν ρόλο στην εμφάνιση της νόσου όπως το Demodex folliculorum, ο Bacillus oleronius, ο Staphylococcus epidermidis και τα μικρόβια του εντέρου βρίσκονται σε μικρούς αριθμούς ήδη σε όλους σχεδόν τους ανθρώπους. Ουσιαστικά η νόσος δε μεταδίδεται γιατί όλοι μας έχουμε ήδη τα μικρόβια που είναι υπεύθυνα για την ανάπτυξή της. Πρόβλημα δεν δημιουργούν τα μικρόβια αυτά καθ’ αυτά, αλλά πιθανώς η ανάπτυξή τους σε υπερβολικό αριθμό.

Κλείνοντας το κεφάλαιο αυτό, η ροδόχρους νόσος δεν κολλάει ούτε με την αναπνοή ούτε με τη σωματική επαφή. Δεν μεταδίδεται από το ένα σημείο του σώματος στο άλλο. Παρότι είναι καλό να μην «πειράζετε» το πρόσωπό σας γιατί είναι πιθανό να δημιουργηθούν ουλές, δεν μπορείτε να μεταδώσετε τη νόσο από το πρόσωπο σε άλλο μέρος του σώματος απλά αγγίζοντάς το.

Οι καθελισιδίνες και τα αντιμικροβιακά πεπτίδια

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια τα αντιμικροβιακά πεπτίδια και η σχέση τους με την ροδόχρου νόσο ήταν παντελώς άγνωστα. Τα τελευταία χρόνια η έρευνα σχετικά με αυτά τα μόρια ήταν πραγματικά καταιγιστική με πάνω από 700 έρευνες να διενεργούνται από το 2010. Πλέον θεωρούνται ως ο βασικότερος μηχανισμός που προκαλεί την πάθηση.

Τα αντιμικροβιακά πεπτίδια είναι ουσίες που παράγει ο οργανισμός μας ως μηχανισμό άμυνας απέναντι σε ξένα σώματα. Τα πεπτίδια αυτά βρίσκονται στο δέρμα και τους βλεννογόνους μας και όταν έρθουν σε επαφή με παθογόνους οργανισμούς, όπως τα μικρόβια, τα καταστρέφουν. Ακόμα ξεκινούν μια διαδικασία άμυνας στον οργανισμό, προσελκύουν άλλα κύτταρα υπεύθυνα για την ανοσία, δημιουργούν νέα αγγεία για να βοηθήσουν την αιμάτωση της περιοχής και ξεκινούν μια φλεγμονώδη αντίδραση τοπικά.

Οι καθελισιδίνες είναι η σημαντικότερη οικογένεια αντιμικροβιακών πεπτιδίων. Βρίσκονται κυρίως στον ιδρώτα και το σάλιο και καταστρέφουν ιούς, βακτήρια και παράσιτα.

Πρόσφατα ανακαλύφθηκε ότι ασθενείς με ροδόχρου νόσο έχουν επίπεδα καθελισιδίνων πολύ πιο υψηλά από το κανονικό. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι όταν το δέρμα των ασθενών με ροδόχρου νόσο έρχεται σε επαφή με παράσιτα ή με βακτήρια, αντιδρά λόγω του αυξημένου επιπέδου καθελισιδινών πολύ πιο έντονα από ό, τι το φυσιολογικό δέρμα. Οι καθελισιδίνες φαίνεται να οδηγούν στη φλεγμονή και τη δημιουργία νέων αγγείων στο δέρμα που είναι και τα βασικά στοιχεία της ροδόχρου νόσου.

 

Πηγή:

Κωνσταντίνος Σταματόπουλος, Ροδόχρους Νόσος, εκδόσεις iWrite

Το κείμενο αποτελεί τμήμα του δημοσιευμένου βιβλίου του δερματολόγου Κωνσταντίνου Σταματόπουλου “Ροδόχρους Νόσος” των εκδόσεων iWrite και τα πνευματικά του δικαιώματα προστατεύονται. Αντιγραφή και αναπαραγωγή του αποτελεί ποινικό αδίκημα και διώκεται νομικά.


1532715811200-sun-damage-app-1200x675.jpeg

ΔΕΡΜΑ ΜΕ ΒΛΑΒΕΣ ΛΟΓΩ ΕΚΘΕΣΗΣ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ

 

Η φωτογήρανση του δέρματος προκαλείται από υπερβολική και συνεχή έκθεση του δέρματος στην υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου.

Η σοβαρότητα των βλαβών, που προκαλούνται από τον ήλιο, εξαρτάται από τη διάρκεια και την ένταση της ηλιακής έκθεσης, τα ηλιακά εγκαύματα που έχει υποστεί το δέρμα, από το χρώμα του δέρματος (τύπος δέρματος κατά FITZPATRICK) και από την αντοχή του δέρματος στο μαύρισμα. Η φωτογήρανση παρατηρείται συχνότερα σε άτομα άνω των 40 ετών και σε άτομα με ανοιχτόχρωμα δέρματα (φωτότυπος 1 και 2).

Αποτέλεσμα της βλαβερής επίδρασης της υπεριώδους ακτινοβολίας στο δέρμα είναι:

  • Η διαταραγμένη ωρίμανση των κυττάρων της επιδερμίδας οδηγεί σε δέρμα ξηρό, τραχύ, με φαγέσορες (κλειστούς πόρους) και ακτινικές υπερκερατώσεις.
  • Η βλάβη στο κολλαγόνο και την ελαστίνη του δέρματος οδηγεί στην εμφάνιση ρυτίδων και πτυχών.
  • Η βλάβη στην παραγωγή της μελανίνης οδηγεί στην εμφάνιση μελαχρωματικών κηλίδων (εφηλίδες, φακίδες).
  • Η διέγερση των μελανινοκυττάρων οδηγεί στην επιδείνωση των υπερμελαχρώσεων του δέρματος, όπως το μέλασμα και υπερχρώσεις.
  • Οι βλάβες στο αγγειακό δίκτυο του δέρματος οδηγούν στο σχηματισμό ευρυαγγειών.
  • Η απώλεια του υποδόριου λίπους οδηγεί σε δυσμορφία του προσώπου, λέπτυνση των χειλιών και απώλεια του λίπους από τους κροτάφους και τα ζυγωματικά.

 

Η πορεία της φωτογήρανσης εξελίσσεται σταθερά προς το χειρότερο, αν δεν διακοπεί από την κατάλληλη θεραπεία.

 

Αντιμετώπιση

Πρόληψη

Η ηλιακή έκθεση συνιστάται να γίνεται με σύνεση και σωστή χρήση αντιηλιακού προϊόντος.

Θεραπεία

Η απλή αντιμετώπιση της φωτογήρανσης επιτυγχάνεται με την χρήση ειδικών προϊόντων, τα οποία περιέχουν τρετινοΐνη, άλφα ή βήτα υδροξυ-οξέα καθώς και υδροκινόνη. Η χρήση αυτών των προϊόντων δεν ενδείκνυται κατά την διάρκεια των θερινών μηνών. Η θεραπεία διαρκεί μεγάλο χρονικό διάστημα.

Επεμβατική θεραπεία

Οι συνδυαστικές θεραπείες μας δίνουν το καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα.

Ο δερματολόγος σε συνεργασία με τον ενδιαφερόμενο θα επιλέξει ποιες από τις παρακάτω θεραπείες θα εφαρμοστούν:

  • Βουτιλική τοξίνη. Απαλύνει τις ρυτίδες.
  • Λιποενέσεις. Επαναφέρουν τον όγκο στο πρόσωπο.
  • Fraxional Laser. Αναδιαμορφώνει την εικόνα της επιδερμίδας.
  • Soft Laser. Σβήνει τις ευρυαγγείες.
  • Χημικά peelings. Ανανεώνουν την επιδερμίδα.
  • IPL (έντονο παλμικό φως). Φωτίζει το δέρμα.
  • Ηλεκτροκαυτηρίαση. Εξαφανίζει τις υπερπλασίες του δέρματος.
  • PRP. Ανανεώνει συνολικά το δέρμα με την χρήση του πλάσματος του ίδιου του ατόμου.

 

Η φωτοπροστασία μετά τη θεραπεία είναι απαραίτητη, διότι η συνεχιζόμενη έκθεση στον ήλιο μπορεί να καταλήξει σε επανεμφάνιση των βλαβών στο δέρμα.



Οι φακίδες είναι πολύ συνηθισμένο πρόβλημα ιδιαίτερα σε άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα, σε παιδιά και σε άτομα με δέρμα κατεστραμμένο από τον ήλιο.

 

Υπάρχουν δύο τύποι φακίδων

  • Η απλή φακίδα
  • Η ηλιακή φακίδα

Οι φακίδες είναι καλοήθεις αλλοιώσεις του δέρματος. Οι δύο τύποι αλλοιώσεων έχουν όμοια εικόνα αλλά διαφορετική αιτιολογία.

Η απλή φακίδα εμφανίζεται νωρίς στην παιδική ηλικία με τη γνωστή εικόνα των πολλαπλών καφέ κηλίδων. Δεν υπάρχει συσχετισμός ανάμεσα σε αυτόν τον τύπο φακίδας και την ηλιακή έκθεση.

Αντίθετα οι ηλιακές φακίδες εμφανίζονται στο δέρμα των ενηλίκων που εκτίθενται στον ήλιο σε μεγάλο βαθμό και αυξάνονται με το πέρασμα της ηλικίας. Συνήθως εμφανίζονται στην ράχη των χεριών, στους ώμους και στο πρόσωπο ατόμων με ανοιχτό δέρμα. Οι ηλιακές φακίδες είναι μεγαλύτερες σε μέγεθος από τις απλές και λιγότερες.

Οι πολλαπλές φακίδες σχετίζονται σε σπάνιες περιπτώσεις με κληρονομικές καταστάσεις (σύνδρομα LEOPARD, LAMB, PEUTZ-JEGHER).

 

Εξέλιξη

Οι φακίδες γενικά έχουν καλοήθη πορεία και συμπεριφορά. Οι απλές φακίδες μειώνονται με την ηλικία. Οι ηλιακές φακίδες αυξάνουν τα μελανινοκύτταρα του δέρματος, για τον λόγο αυτό πρέπει να υπάρχει εγρήγορση για τυχόν εξέλιξή τους. Αν υπάρχει υποψία μεταβολής μια φακίδας και εξέλιξής της σε μελάνωμα γίνεται άμεσα βιοψία.

 

Οι αλλαγές στην εικόνα μιας φακίδας που πρέπει να έχουμε υπόψη μας είναι:

  • Αλλαγή στο χρώμα ή το σχήμα της
  • Αιμορραγία

 

Άτομα με φακίδες πρέπει να εκτίθενται στον ήλιο με προσοχή και με σωστή χρήση κατάλληλου αντιηλιακού.

 

Θεραπεία

Αρχικά οι φακίδες πρέπει να ελεγχθούν από Δερματολόγο.

Πριν από οποιαδήποτε θεραπεία πρέπει να γίνει διαφορική διάγνωση από άλλες παρόμοιες εικόνες όπως:

  • Σμηγματοροικές υπερκερατώσεις
  • Σπίλοι
  • Εφηλίδες
  • Κακοήθης φακίδα
  • Κακοήθες μελάνωμα

 

Όταν υπάρχει ανησυχητική εικόνα σε μια αλλοίωση γίνεται άμεσα βιοψία.

Η θεραπεία με laser εφαρμόζεται μόνο όταν είμαστε σίγουροι ότι πρόκειται για καλοήθη φακίδα. Σε μια κακοήθη αλλοίωση η θεραπεία με laser μπορεί να καλύψει την κλινική εμφάνιση της και επομένως να καθυστερήσει τη διάγνωση και κατά συνέπεια την κατάλληλη θεραπεία.

Τοπική αγωγή

Οι λευκαντικές κρέμες πρέπει να χρησιμοποιούνται για πολλούς μήνες. Οι κρέμες αυτές έχουν ως δραστική ουσία την υδροκινόνη, την τρετινοΐνη ή συνδυασμό αυτών. Η θεραπεία επαναλαμβάνεται πολλές φορές.

Οι τοπικές φαρμακευτικές αγωγές μπορεί να προκαλέσουν σημαντική φλεγμονή ή ερεθισμό. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να διακόπτεται η χρήση τους άμεσα προκειμένου να αποφευχθούν παρενέργειες όπως η μεταφλεγμονώδης υπερμελάχρωση.

Άλλες θεραπείες που μπορούν να επιλεγούν είναι:

  • Κρυοθεραπεία (φθηνή θεραπεία, γρήγορη και αποτελεσματική )
  • Χημικά peelings
  • Lasers

 

Συμπερασματικά

Οι απλές παιδικές φακίδες είναι ένα ¨αισθητικό¨ πρόβλημα, ενώ οι ηλιακές φακίδες πρέπει να παρακολουθούνται για τυχόν αλλαγές και ακόμη καλύτερα να γίνει η χαρτογράφησή τους ώστε να παρακολουθείται η εξέλιξη τους με αντικειμενικό τρόπο.


summer-skin-care-routine.jpg

Περιποίηση του δέρματος το καλοκαίρι

 

Το καλοκαίρι έφτασε και ήρθε η στιγμή να απολαύσουμε τον ήλιο, πάντα όμως με προσοχή και σεβασμό στο δέρμα μας καθώς αυτό είναι ένα ευαίσθητο όργανο, επιρρεπές σε βλάβες από τον ήλιο.

Η πιο συνήθης βλάβη που προκαλούμε στο δέρμα μας το καλοκαίρι είναι το έγκαυμα. Το ηλιακό έγκαυμα του δέρματος προκαλείται από την υπερέκθεση του δέρματος στις UV ακτίνες του ηλίου. Τα συμπτώματα είναι γνωστά σε όλους: ερύθημα, ζεστό δέρμα, φυσσαλίδες, κνισμός, ξεφλούδισμα και κόπωση γενικότερη.

Πρέπει να έχουμε πάντα υπ’ όψη μας ότι οι υπεριώδης ακτινοβολία την οποία έχει δεχτεί το δέρμα μας είναι αθροιστική κατά τη διάρκεια της ζωής μας.

Αν το δέρμα πάθει ηλιακό έγκαυμα τότε είναι πολύ πιθανότερο να εμφανίσει μελάνωμα.

Το δέρμα που παρουσιάζει φακίδες ύστερα από ηλιακό έγκαυμα πρέπει να ελέγχεται τακτικά για εμφάνιση μελανώματος.

 

Πως να το αποφύγουμε:

Ο πιο εύκολος τρόπος να αποφύγουμε το ηλιακό έγκαυμα είναι η σωστή εφαρμογή αντιηλιακού. Θα πρέπει να γίνει μέρος της καθημερινής ρουτίνας του κάθε ανθρώπου, κυρίως το καλοκαίρι, ανεξάρτητα από το αν θα επισκεφτεί τη θάλασσα η όχι, καθώς το αντιηλιακό προστατεύει απο τη φωτογήρανση, τον καρκίνο του δέρματος και άλλες ασθένειες. Τα φυσικά έλαια που υπάρχουν στο δέρμα μας καθώς και το φώς του ηλίου εξουδετερώνουν τις προστατευτικές ιδιότητες των αντιηλιακών, για τον λόγο αυτό είναι υποχρεωτικό να εφαρμόζουμε αντιηλιακό τακτικά ανάλογα με το δείκτη προστασίας του και τις δραστηριότητες μας.

Καλό θα είναι να φοράμε καπέλα και να καθόμαστε στη σκιά για να αποφύγουμε δυσάρεστες καταστάσεις στο δέρμα μας.

 

Πως να θεραπεύσουμε το έγκαυμα από τον ήλιο:

Ο στόχος μας είναι να ανακουφίσουμε το δέρμα μας από μέσα προς τα έξω.

Πρώτη φροντίδα μας είναι να πίνουμε πολύ νερό. Τα εγκαύματα αφήνουν το σώμα μας αφυδατωμένο. Η ενυδάτωση του οργανισμού μας βοηθάει για την γρηγορότερη θεραπεία των εγκαυμάτων.

Αποφεύγουμε το ζεστό μπάνιο. Μετά το μπάνιο ταμπονάρουμε τις πάσχουσες περιοχές με μια πετσέτα, δεν τρίβουμε και εφαρμόζουμε μια μαλακτική κρέμα. Αποφεύγουμε αρωματικά και ουσίες που δε γνωρίζουμε διότι μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα.

Αν εμφανιστούν φουσκάλες, το ερύθημα και ο πόνος είναι έντονος, κρυώνουμε και έχουμε πυρετό επισκεπτόμαστε τον δερματολόγο μας. Δεν πειράζουμε τις φουσκάλες και τις ξεφλουδισμένες περιοχές.


summer-skin-care-routine.jpg

Τι υποδεικνύει το SPF στα αντιηλιακά και πως να διαλέξουμε το καλύτερο αντιηλιακό προϊον

O κανονισμός επιβάλει πάνω σε όλα τα αντιηλιακά προϊόντα να αναγράφεται ο δείκτης προστασίας (SPF) και η ικανότητά τους να μας προστατεύει έναντι της UV ακτινοβολίας του ηλίου.

  • Τι σημαίνει δείκτης προστασίας (SPF)?

SPF σημαίνει sun protection factor δηλαδή παράγοντας προστασίας απο τον ήλιο. Ο αριθμός αυτός πρέπει να αναγράφεται στα αντιηλιακά προϊόντα. Όσο πιο ψηλός είναι ο δείκτης τόσο μεγαλύτερη προστασία μας παρέχει το αντιηλιακό. Άλλη πληροφορία που αναγράφεται στη συσκευασία του αντιηλιακού αφορά την προστασία που παρέχει έναντι όλων των ανκτινοβολιών του ηλίου, δηλαδή αν το προϊον είναι ευραίου φάσματος.

Ο SPF  είναι δείκτης προστασίας έναντι κυρίως στην UVB και UVA ακτινοβολία του ηλίου. Τα αντιηλιακά προϊόντα που κυκλοφορούν στην Ευρώπη επιβάλεται να αναγράφουν δίπλα στο δείκτη προστασίας κυκλωμένο το UVA, ώστε ο καταναλωτής να ξέρει ότι το συγκεκριμένο αντιηλιακό προστατεύει και απο τις δυο ακτινοβολίες.

Η ένδειξη SPF δείχνει πόσος είναι ο κίνδυνος βλάβης του δέρματος σε σχέση με το μέγιστο χρόνο που χρειάζεται η UVB ακτινοβολία του ηλίου να διαπεράσει το αντιηλιακό και να προκαλέσει ηλιακό έγκαυμα.

 

Ταξινόμηση αντιηλιακών

 

  • Αντιηλιακά χαμηλού δείκτη: SPF μικρότερο απο 15
  • Αντιηλιακά μεσαίου δείκτη: SPF πάνω απο 15
  • Υψηλής προστασίας: SPF απο 30 έως 50
  • Πολύ υψηλής προστασίας: SPF πάνω απο 50

 

Για να περάσουν τα αντιηλιακά προϊόντα το τεστ ευραίου φάσματος θα πρέπει το μέγεθος της προστασίας ένταντι της UVΑ ακτινοβολίας να μεγαλώνει συγχρόνως με τον δείκτη προστασίας SPF. Aντιηλιακό με δείκτη προστασίας κάτω των 15 δεν θεωρείται αντιηλιακό με προστασία ευραίου φάσματος.

 

Συμβουλές για την αγορά και σωστή εφαρμογή αντιηλιακού

 

  • Ποσότητα αντιηλιακού που γεμίζει ενα σφηνοπότηρο είναι ικανή να καλύψει όλο το σώμα
  • Ακόμα και μετά την εφαρμογή ανιηλιακού καλό θα ήταν να αποφεύγουμε την έκθεση στον ήλιο τις ώρες που είναι στην ανώτερη θέση του, το καλοκαίρι 11-15 το μεσημέρι.
  • Σύμφωνα με έρευνες η ποσότητα της ακτινοβολίας που δεχόμαστε το μεσημέρι με 15 λεπτά έκθεσης στον ήλιο είναι ίση με την ποσότητα της ακτινοβολίας που δεχόμαστε με μια ώρα έκθεσης το απόγευμα.
  • Όσο περισσότερο αντιηλιακό βάζουμε τόσο καλύτερη προστασία έχουμε.
  • Ποτέ δεν ξεχνάμε να εφαρμόζουμε το αντιηλιακό σε όλο το σώμα.
  • Εφαρμόζουμε το αντιηλιακό 15 λεπτά πριν την έκθεση μας στον ήλιο.
  • Ανανεώνουμε το αντιηλιακό κάθε 2 ώρες περίπου.
  • Όταν μπαίνουμε στη θάλασσα ή όταν ιδρώνουμε το αντιηλιακό αραιώνει λόγω της υγρασίας και επομένως χρειάζεται συχνότερη ανανέωση.

 

 

  • Οι άνθρωποι με ανοιχτόχρωμο δέρμα απορροφούν περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία. Το σκούρο δέρμα δεν έχει πλήρη προστασία από την ακτινοβολία του ηλίου λόγω της μεγαλύτερης ποσότητας μελανίνης που περιέχει, αλλά κινδυνεύει λιγότερο από τον ήλιο.

 

 

Προστασία από τον ήλιο

 

  • Η UVA είναι υπεύθυνη για τη φωτογύρανση του δέρματος ενώ η UVB προκαλεί κυρίως εγκαύματα και καρκίνο του δέρματος.
  • Η περιοχή γύρω από τα μάτια κινδυνεύει εξ ίσου με τις υπόλοιπες περιοχές του δέρματος.
  • Κανένα αντιηλιακό δεν είναι 100% αδιάβροχο, μερικά έχουν σχετική ανθεκτικότητα στο νερό.

download-3.jpeg

1. Αγόρασε καπέλο. Ιδανικά ένα ψάθινο καπέλο που προστατεύει εκτός από το κεφάλι σου και το λαιμό.

2. Φόρα κατάλληλα ρούχα. Άρχισαν να κυκλοφορούν στην αγορά ρούχα με δείκτη προστασίας SPF. Προστατεύουν ιδανικά το σώμα σου από τον ήλιο ενώ το διατηρούν δροσερό. Δοκίμασε σε μεγάλα πολυκαταστήματα.

3. Αν κάνεις θαλάσσια σπορ επένδυσε σε στολή με νεοπρένιο. Προστατεύει το δέρμα σου από την έκθεση στον ήλιο και θα σου δώσει παραπάνω ώθηση στα σπορ στο νερό.

4. Μην κάθεσαι στον ήλιο με “λάδι μαυρίσματος”. Ένα μαυρισμένο σώμα μπορεί να σου φαίνεται προσωρινά ωραίο, η βλάβη του ήλιου είναι όμως συσσωρευτική και το πιο πιθανό είναι ότι σε λίγα χρόνια θα σε εκδικηθεί.

5. Στην παραλία κάτσε μόνο στη σκιά. Αν προτιμάς τις μη οργανωμένες, φέρε ομπρέλα μαζί σου.

6. Αν θέλεις οπωσδήποτε μαυρισμένο σώμα, προτίμησε σπρέι ή μαυρίσματος. Οι συνέπειες είναι πολύ πιο αθώες από ώρες έκθεσης στον ήλιο.

7. Αν κάνεις σπορ όπως τρέξιμο, προτίμησε τις πολύ πρωινές ώρες ή αργά το απόγευμα. Η ζέστη είναι πιο υποφερτή.

8. Προσοχή στα φάρμακα που πιθανώς παίρνεις. Πολλά, πχ. η δοξικυκλίνη, κάνουν το δέρμα ακόμη πιο ευαίσθητο στον ήλιο. Ρώτησε τον ιατρό σου.

9. Απέφυγε το αλκοόλ το μεσημέρι, σε αφυδατώνει. Προτίμησε νερό ή αναψυκτικό και άφησε το αλκοόλ για το βράδυ.

10. Τελευταίο και σημαντικότερο: μην ξεχνάς το αντηλιακό! Ρώτησε τον ιατρό σου ποιο είναι κατάλληλο για τον τύπο του δέρματός σου και βάζε το συχνά. Βεβαιώσου ότι έχει δείκτη προστασίας τουλάχιστον 30 και ότι σε προστατεύει από UVA και UVΒ.